Prawidłowe rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, postępowania karnego, postępowania karnoskarbowego, prawa wykroczeń, postępowania w sprawach o wykroczenia

Kolokwium w dniu 14.10.2026 

W niniejszej sprawie należało wnieść apelację, zaskarżyć wyrok w całości i podnieść następujące zarzuty:

• naruszenia przepisów prawa karnego materialnego (art. 438 pkt 1 i 1a k.p.k.)

• tj. art. 178a § 1 k.k. poprzez wadliwą wykładnię zwrotu „w ruchu lądowym” i uznanie, że kierowanie w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym na „podwórzu przydomowym gospodarstwa rolnego” jest kierowaniem tym pojazdem „w ruchu lądowym”, co doprowadziło do niezasadnego skazania oskarżonego za czyn przypisany mu w pkt. 1 sentencji wyroku,

• tj. art. 12 § 1 k.k.,  poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do przypisanego oskarżonemu w pkt. 2 wyroku przestępstwa znęcania się z art. 207 § 1 k.k., choć istota tego przestępstwa, o wieloczynowo określonych znamionach, sprowadza się do rozciągniętych w czasie zachowań składających się na prawną jedność czynu przestępnego, stąd też nie jest prawidłowe powoływanie w kwalifikacji prawnej tego przestępstwa także art. 12 § 1 k.k., co jednocześnie przełożyło się na wadliwe zastosowanie art. 57b k.k., nakazującego nadzwyczajne obostrzenie kary pozbawienia wolności (wyrok w tej części nie odpowiada prawu),  

• tj. art. 63 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie w wyniku wadliwej interpretacji zwrotu „okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie” i niezaliczenie na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okresu zatrzymania oskarżonego od 22 kwietnia 2026 r. godz. 11.05 do  24 kwietnia 2026 r.  godz. 10.00, choć w tym okresie oskarżony był rzeczywiście pozbawiony wolności w sprawie w związku z uzasadnionym przypuszczeniem popełnienia przestępstw, zaś bezpośrednio z Izby Wytrzeźwień został przetransportowany do Komisariatu Policji w związku z czynnościami procesowymi (wyrok w tej części nie odpowiada prawu); 

• naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, co mogło mieć wpływ na treść wyroku (art. 438 pkt 2 k.p.k.)

• tj. art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez niedokładnie określenie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. 2 wyroku, gdyż okres popełnienia czynu ujęto w przedziale od dnia 1 marca  2025 r. do dnia 22 kwietnia 2026 r. w sytuacji, w której oskarżonemu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 listopada 2025 r. (data prawomocności 13 listopada 2025 r., II K 171/25) przypisano tożsame przestępstwo znęcania się nad pokrzywdzoną Brygidą K. popełnione w okresie od dnia 10 marca  2024 r. do dnia 22 lipca 2025 r. (za okres 1 marca 2025 r. – 22 lipca 2025 r. oskarżony został więc dwukrotnie skazany);  

• tj. art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 338 § 1 k.p.k. poprzez oddalenie przez sąd meriti wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentu PIT przedłożonego przez oskarżonego na rozprawie wskazując, że jest to wniosek „spóźniony”, gdy tymczasem oskarżony zwrócił się do Urzędu Skarbowego o nadesłanie tego dokumentu niezwłocznie po otrzymaniu odpisu aktu oskarżenia, zaś otrzymał ten dokument dzień przed rozprawą, a ponadto  termin o jakim stanowi art. 338 § 1 k.p.k. nie ma charakteru stanowczego. 

• naruszenia przepisu prawa karnego procesowego (art. 7 k.p.k.), co przełożyło się na wadliwe ustalenia faktyczne i mogło mieć wpływ na treść wyroku, w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. 2 wyroku (art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.), polegające na przypisaniu oskarżonemu odpowiedzialności za ten czyn mimo, iż w wyjaśnieniach swych w postępowaniu przygotowawczym jednoznacznie wskazał i podtrzymał to wskazanie na rozprawie głównej, że: „żona kłamie twierdząc, że znęcam się nad nią, kłamią też w tym zakresie obie córki Janina i Dominika, które są pełnoletnie, ale nadal mieszkają z nami, gdyż się uczą; kłamią wszystkie one, gdyż chcą się mnie pozbyć z domu, aby móc następnie, gdy będę siedział, sprzedać dom i ziemię i wyprowadzić się do miasta, które im pachnie wielkim światem; to wszystko tłumaczy ich nieprawdziwe zarzuty i nic więcej nie będę do tego dodawał”; ponadto w powyższym kontekście należy podnieść, że pokrzywdzona nie posiada żadnych obdukcji z okresu czynu przypisanego w pkt. 2 wyroku i – poza zgłoszeniem w lipcu 2025 r. –  nie zgłaszała awantur Policji w tym okresie – a uczyniła to dopiero w dniu 22 kwietnia 2026 r.   

Ewentualnie można podnieść zarzuty co do surowości kar jednostkowych i kary łącznej oraz orzeczenia fakultatywnych środków ujętych w pkt. 6 sentencji wyroku. 

Wnioski odwoławcze o zmianę wyroku:

– w pkt. 1 poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. I aktu oskarżenia; 

(nie ma konieczności domagania się uchylenia pkt. 3-5 wyroku – kara łączna „upadnie” samoistnie w związku ze zmianą wyroku i uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia, podobnie „upadną” zaliczenie  zatrzymania prawa jazdy i środki reakcji karnej z pkt. 4 i 5 wyroku); gdyby w apelacji domagano się jednak zmiany wyroku i uchylenia także pkt. 3-5 wyroku, nie należy poczytywać tego jako istotny błąd skoro jest to żądanie (choć będące superfluum) na korzyść oskarżonego; 

– w pkt. 2 poprzez zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt. II aktu oskarżenia („upadnie” tym samym pkt. 6 sentencji wyroku), zaś w sytuacji gdyby sąd odwoławczy zarzutu z pkt. 3 apelacji (w konsekwencji wniosku odwoławczego sformułowanego w tym zakresie) nie uwzględnił, wnieść należy o zmianę wyroku i przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnej za czyn z art. 207 § 1 k.k. (po wyeliminowaniu z kwalifikacji prawnej art. 12 § 1 k.k.) popełniony w okresie od 23 lipca 2025 r. do 22 kwietnia 2026 r. i  złagodzenie kary pozbawienia wolności za ten czyn do 3 miesięcy i wyeliminowanie pkt. 6 wyroku (fakultatywne środki karne). Należy także domagać się zaliczenia na poczet ww. kary pozbawienia wolności okresu zatrzymania oskarżonego od 22 kwietnia 2026 r.  godz. 11.05 do 24 kwietnia 2026 r.  godz. 10.00 (dwa dni) – art. 63 § 1 i 5 k.k.

Ponadto należy wnieść o obciążenie kosztami procesu Skarbu Państwa oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w toku postępowania karnego, zgodnych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa;  ewentualnie –  w sytuacji gdyby  nie unicestwiono skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., –  o zwolnienie go od poniesienia kosztów procesu w tym zakresie (zarówno opłat jak i wydatków Skarbu Państwa) uwzględniając jego sytuację majątkową wynikającą z samych wyjaśnień jak i dokumentu PIT. 

W apelacji należało domagać się przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy dowodu z dokumentu PIT. 

Judykaty i poglądy do sprawy:

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., V KK 358/11

Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k.

Konarska-Wrzosek Violetta (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV 

Opublikowano: WKP 2023 

Grunt rolny, a także podwórze trafnie nie są traktowane jako miejsce, w którym odbywa się ruch lądowy pojazdów.

Przeszkoda procesowa z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. zachodzi wyłącznie wtedy, gdy okresy obu przypisanych czynów pokrywają się ze sobą, względnie gdy okres ustalony w sprawie rozpoznawanej następczo został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej (por. m. in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2025 r. sygn. II KK 225/25, z dnia 17 września 2025 r. sygn. II KK 314/25). W sytuacji częściowego pokrywania się okresów popełnienia tożsamych czynów przestępnych mamy do czynienia z naruszeniem art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2004 r., I KZP 44/03

Doprowadzenie i umieszczenie osoby w izbie wytrzeźwień, jednostce Policji, zakładzie opieki zdrowotnej lub innej właściwej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), która została ujęta na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia bądź przestępstwa, jeżeli nie zastosowano do niej trybu przewidzianego art. 45 § 1 k.p.s.w. lub art. 244 k.p.k., nie jest „rzeczywistym pozbawieniem wolności w sprawie” i nie podlega zaliczeniu na poczet wymierzonych za to wykroczenie lub przestępstwo kar na podstawie art. 82 § 3 k.p.s.w. lub art. 63 § 1 k.k.

• W realiach niniejszej sprawy w istocie został zastosowany tryb z art. 244 k.p.k. Stwierdzono uzasadnione przypuszczenie popełnienia przestępstw, Dominik K. był oporny co do realizowanych czynności (wyrywał się); sporządzono protokół zatrzymania, osadzono zatrzymanego w Izbie Wytrzeźwień a po wytrzeźwieniu przewieziono do Komisariatu Policji w związku z czynnościami procesowymi.  Stąd też mieliśmy do czynienia z „rzeczywistym pozbawieniem wolności w sprawie” w rozumieniu art. 63 § 1 k.k. podlegającym zaliczeniu.